علی رضا مظلومی , محمدحسن کریم پور , ایرج رسا , بهنام رحیمی , وثوقی عابدینی ,
منطقه کوه زر در بخش مرکزی کمربند ولکانیکی- پلوتونیکی خواف- بردسکن واقع در غرب تربت حیدریه در استان خراسان رضوی قرار دارد. اکتشافات گسترده دهه اخیر در کمربند مزبور موجب شناسایی ذخایر مختلف مس- طلای نوع غنی از اکسید آهن (IOCG) از جمله کوه زر شده است. انواع توف و گدازه های اسید تا حد واسط (ترشیاری زیرین) در ناحیه گسترش دارند. توده های نفوذی با ترکیب مونزونیت، گرانودیوریت و گرانیت در منطقه رخنمون دارند. کانی سازی به صورت رگه ای، داربستی و برش های گرمابی در زون های گسلی امتداد لغزدرون سنگ های آتشفشانی و نفوذی حادث شده است. متوسط عیار طلا 02/3 گرم در تن و ذخیره سنگ معدن با احتساب عیار حداقل 7/0 گرم در تن معادل 3 میلیون تن است. عیار مس در زون های کانی-سازی واقع در توده های نفوذی و مجاور آن بین 3/0 تا 1/1 درصد است. کانی های اصلی تشکیل دهنده مناطق کانی سازی کوارتز و اسپکیولاریت (بیش از 30 درصد) بوده، انواع سولفیدها در سطح زمین اندک است. طلا به صورت آزاد و به همراه کوارتز و اسپکیولاریت مشاهده می شود. بر اساس مطالعه ایزوتوپ های پایدار اکسیژن( ) در کوارتز و سیدریت و گوگرد ( ) درکالکوپیریت، بررسی های ژئوشیمیایی و حرارت سنجی، کانی سازی طلا (± مس) از محلول ماگمایی که سولفید آن بسیار کم و حالت فوق اکسیدان داشته، انجام شده است. کانی سازی منطقه کوه زر به لحاظ پاراژنز، دگرسانی و ابعاد در سطح جهانی بی نظیر است. با توجه به عدم وجود نمونه شناخته شده و مشابه در جهان این کانسار نوعی جدید و متفاوت از کانسارهای مس- طلای نوع اکسید آهن ((IOCG محسوب شده، به نام ذخایر طلای نوع غنی از اکسید آهن (IOG) یا نوع غنی از اسپکیولاریت معرفی و نام گذاری می شود. این کانسار غنی شدگی غیر عادی طلا و عناصر کمیاب خاکی سبک (LREE) و تهی شدگی در مس دارد.
فریبا رسولی: یک سال پس از آغاز به کار معدن طلای زرشوران و نزدیک شدن به موعد بهرهبرداری معدن طلای ساریگونی کردستان دولت برای افزایش ظرفیت تولید طلا در کشور برنامهریزی دو ساله کرده است. براساس این هدفگذاری قرار است تا سال 96 ظرفیت سه تن طلای ایران به هفت تن برسد که ظاهرا تولید معدن زرشوران در این ظرفیت بالاترین سهم را برخوردار شده است.
این در حالی است که به تازگی وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز در سفر خود به کردستان وعده آغاز به کار معدن طلای ساریگونی ظرف سه ماه آینده را داده است. گرچه طبق گفتههای نعمتزاده قرار است سالانه دو تن طلا از معدن ساریگونی قروه استخراج شود اما با در نظر گرفتن تعلل بهرهبردار قزاقی برای فعالیت در این معدن طی این سالها، ظاهرا زمان افتتاح و استخراج این معدن این بار جدیتر از سالهای گذشته است. این احتمال در حالی گفته میشود که پیش از این معاونت معدنی وزارت صنعت چندین بار به دلیل تاخیر شرکت بهرهبردار قزاقستان که این معدن را در اختیار گرفته، اخطار داده است.
با این حال بر اساس پیشبینیهای صورت گرفته و با تکمیل طرحهایی که برای تولید این فلز گرانبها در حال اجرا است میزان تولید شمش طلا در ایران به 7 تن میرسد. بررسیها نشان میدهد در این افزایش ظرفیت 6 تن تنها به معدن طلای زرشوران تکاب در استان آذربایجان غربی تعلق دارد و در صورتی که طرح توسعه ظرفیت تولید آن با رشد دو برابری از سه تن فعلی به 6 تن افزایش یابد، سهم بیشتری را از این دوبرابر شدن میزان تولید را آن خود خواهد کرد. به نظر میرسد دولت بیشتر مبنای اهداف خود را برای افزایش ظرفیت تولید، راهاندازی فاز دوم پروژههای توسعهای معدن زرشوران و ساریگونی گذاشته است.
بررسیها حاکی از آن است که 700 کیلوگرم دیگر از افزایش تولید نیز متعلق به معادن طلای استان آذربایجان شرقی است و تا 300 کیلوگرم از کارخانه تولید طلا در ارغش نیشابور قرار است تامین شود. تا پیش از افتتاح معدن طلای زرشوران تولیدکنندگان عمده طلا در کشور تا سال 92 معادن موته، آق دره، کوه زر، زر مهر و معدن سرچشمه بودند اما ظرفیت تولید آنها نشان میدهد دولت اهداف افزایش تولید را بیشتر بر پایه اکتشافات و طرحهای توسعهای این واحدهای معدنی گذاشته است.
از این رو اکتشافات معدنی در محدودههای طلادار از سوی سازمان زمینشناسی ادامه دارد و آنطور که وزیر صنعت اعلام کرده در زمینه اکتشاف معادن، فرآوری و صادرات محصولات معدنی از سرمایهگذاران معادن طلا حمایت خواهد شد. اما به عقیده کارشناسان نبود سیاستهای تشویقی و سرمایهگذار سبب شده بسیاری از ذخایر طلا دست نخورده بماند. زیرا ایران در مسیر کمربند مواد معدنی فلزی و غیرفلزی از طلا و مس تا سنگهای تزئینی و خاکهای صنعتی و غیره قرار دارد، اما نبود منابع مالی کافی و روشهای نوین استخراج باعث شده فرآیندهای تبدیلی و تکمیلی در راستای ایجاد چرخه ارزش افزوده به صورت کامل صورت نگیرد.
فعالان معدنی بر این باور هستند که میتوان درآمدهای حاصل از بخش معدن مخصوصا فلزات گرانبها را جایگزین درآمدهای نفتی کرد. گرچه به گفته بهروز برنا، معاونت اکتشافات معدنی سازمان زمینشناسی از دهه 80 بوده که اکتشافات ویژه ذخایر طلا از سوی دولت کلید خورده و نگرش جدیدی به معادن طلا صورت گرفته است. در آن سالها دولت با راهاندازی آموزشگاههای تخصصی و انتقال شیوههای کشف طلا از استرالیا به ایران توانسته است ظرفیتهای معدنی طلا در کشور را مورد شناسایی قرار دهد.
نتایج مطالعات سازمان زمینشناسی در آن سالها نشان داده که چهارده محدوده طلا در ایران وجود دارد و شناسایی کمربند طلاداری در زون سنندج سیرجان این موضوع را ثابت کرده است. پس از آن 1200 محدوده طلادار رصد شده که حدود صد محدوده آنها در فاز اول برای بهرهبرداری انتخاب شدند. که از میان آنها تنها 20 فقره دارای پروانه بهرهبرداری بودهاند. به گفته برنا حال تولید طلا از 300 کیلو به 3 تن رسیده که با افزایش ظرفیت معادن طلا طی اهداف برنامه ششم توسعه با افزودن میزان ذخایر معدن طلای ساریگونی این رقم به 6 تا هفت میلیون تن خواهد رسید.
با این حال پیشبینی میشود در صورت افزایش وسعت زرشوران میزان تولید طلا تا سال 96 به 9 تن افزایش پیدا کند که این امر کاملا قابل تحقق است. در حالی که فعالان معدنی این عرصه معتقدند هنوز مناطق طلاداری هستند که با توسعه اکتشافات و بهرهبرداری میتوانند ظرفیت فعلی تولید را چند برابر کنند اما این مساله نیازمند ورود شرکتهای تخصصی، سرمایهگذاری بخش خصوصی و افزایش بودجه سازمانهای دولتی است که در راستای پیجویی و ادامه اکتشافات بتوانند عملیات خود را گسترده کنند.
به گزارش اقتصادنیوز، بررسیها حاکی از آن است که در این سالها که ظرفیت معادن طلای ایران حدود 300 کیلو بود، کشورهای همسایه با تقویت زیرساختهای معدنی خود توانستهاند ظرفیت تولید خود را چندین برابر افزایش دهند. بررسیها نشان میدهد زمانی که تولید ایران300 کیلو بوده میزان تولید ترکیه به 100 کیلو میرسیده اما طی دهه اخیر با تغییر قوانین بخش معدن خود توانسته ظرفیت تولید خود را به 29.5 تن برساند. این در حالی است که به لحاظ زمینشناسی بافت خاک ایران و ترکیه ویژگیهای مشترکی دارد. با این حال باید دید اهداف دولت و سازمان توسعه و نوسازی در افزایش ظرفیت تولید طلا چگونه محقق میشود؟
تا اسمی از معدن طلا و کارخانه تولید شمش طلا به میان می آید ناخداآگاه تصویر اکتشافات طلا در اوایل قرن اخیر در امریکا و برخی کشورهای دیگر یا تصاویر سینمایی از الک سنگ ها در کنار رودخانه ها و تلاش برای پیدا کردن تکه های طلا در ذهن مجسم می شود، اما در واقعیت چه قدر این تصاویر حقیقت دارد؟ طبق برنامه اعلام شده از سوی مسئولان ایمیدرو قرار است فردا ( روز شنبه) بزرگترین معدن و کارخانه طلای کشور با حضور معاون اول رئیس جمهور اسحاق جهانگیری و وزیر صنعت، معدن و تجارت نعمت زاده افتتاح شود؛ درباره جزئیات این معدن و کارخانه و اهمیت و ویژگی آن با مهندس « حسین قلی قوانلو» مجری طرح معدن و تجهیز کارخانه طلای زرشوران گفت و گو کرده ایم.
معدن طلای زرشوران چه ویژگی هایی دارد؟ و افتتاح این معدن و کارخانه ساخت طلا چه اهمیتی دارد؟
این معدن بزرگ ترین معدن طلای کشور است و تاکنون ذخایر قطعی که در آن شناسایی شده است بالغ بر 110 تن طلای خالص است و از این حیث این معدن جایگاه بسیار ویژه ای در کشور و حتی در خاورمیانه دارد؛ زیرا نظیر این معدن حتی در خاورمیانه هم وجود ندارد. عملیات اکتشاف این معدن از سال 1368 توسط کارشناسانی از آفریقای جنوبی و انگلستان شروع شد و در آن زمان میزان ذخایر شناسایی شده اولیه در معدن 55 تن برآورده شد اما باتوجه به تکمیل اکتشافات صورت گرفته در چند سال قبل توسط کارشناسان ایرانی میزان ذخایر قطعی این معدن به 110 تن رسیده است و امیدواریم با ادامه اکتشافات این حجم افزایش یابد. اما نکات ویژه و جالب توجه درباره این معدن میزان ذخایر آن و البته عیار بسیار مناسب این معدن است. میانگین عیار معدن زرشوارن 5.5 p.p.m در یک تن خاک است و این به معنی آن است در هر تن خاک این معدن 5.5 گرم طلا وجود دارد، میزان و عددی که بسیار مناسب و قابل توجه است. در حال حاضر از نظر استانداردهای جهانی اگر P.P.M معدن طلایی 0.5 درصد باشد آن معدن اقتصادی محسوب می شود درحالی که شرایط معدن طلای زرشوران 10 از این نظر بیش از 10 برابر استانداردهای جهانی است و برداشت از آن کاری بسیار اقتصادی است.
این استاندارد که از آن صحبت می کنید، در معادن دیگر طلای کشور همچون موته اصفهان به چه شکلی است؟
ببینید به طور کلی میانگین عیار و استاندارد معادن طلای کشور 1.5 p.p.m است و این عدد برای معدن موته ( دومین معدن برزرگ کشور بعد از زرشوارن) 2 است ولی برای زرشوران 5.5 است، یعنی بیش از دو برابر موته و از این لحاظ زرشوران بی نظیر است.
زرشوارن معدن روباز است یا در درون زمین جای گرفته است؟ مراحل کار تولید شمش طلا در این معدن چگونه است؟
زرشوران معدن روباز است و همین نکته نیز باعث شده که صرفه جویی بسیاری برای برداشت طلا از این معدن به وجود بیاید، علاوه براین پروسه کار معدن نیز به این شکل است که ابتدا خاک از معدن استخراجی می شود و سپس برای فرآوری و تولید شمش به محل کارخانه منتقل می شود.
ظرفیت تولید طلا در کارخانه زرشوران چقدر است؟
ظرفیت این معدن که بزرگترین تولید کننده شمش طلا در کشور است تولید 3 تن طلا در سال یا روزانه 10 کیلیوگرم است، البته در ابتدا و پیش از اکتشافات جدید و افزایش ذخایر این ظرفیت 3 تنی برای 19 سال در نظر گرفته شده بود و قرار بود بعد از گذشت این سال ها طرح توسعه معدن نیز در نظر گرفته شود اما حالا باتوجه به افزایش ذخایر قطعی ما طرح توسعه معدن و کارخانه طلای زرشوارن را شروع کرده ایم و بخشی از دستگاه ها و تجهیزات مانند آسیاب ها خریداری شده است. در واقع برای طرح توسعه در مرحله انتخاب پیمانکار هستیم.
در صورت اجرای طرح توسعه ظرفیت تولید طلای معدن چقدر خواهد شد؟
ظرفیت از 3 تن کنونی به 6 تن افزایش خواهد یافت و طبق پیش بینی ها قرار است تا سال 1395 فاز دوم نیز افتتاح شود.
معدن زرشوران در منطقه محروم تکاب با نرخ بیکاری بالا قرار گرفته است، از تاثیر افتتاح معدن و کارخانه روی اشتغال محلی بگویید؟ این معدن برای چند نفر فرصت شغلی ایجاد می کند؟
طرح اولیه معدن که روز شنبه با حضور معاون اول رئیس جمهور و مسئولان کشوری افتتاح می شود برای 300 نفر به صورت مستقیم فرصت شغلی فراهم کرده است که 120 نفر آن ها در بخش معدن مستقر شده اند و 180 نفر نیز در کارخانه اشتغال پیدا کرده اند، البته با راه اندازی معدن حدودا برای 5 تا 10 برابر این عدد نیز به صورت غیرمستقیم و در صنایع پایین دستی مثل ساخت طلا و زیورآلات فرصت شغلی ایجاد خواهد شد که می تواند در کاهش نرخ بیکاری در استان آذربایجان غربی به خصوص شهر تکاب نقش داشته باشد.
آیا در این معدن به همراه طلا، محصول دیگری نیز برداشت می شود؟
بله در کنار طلا، نقره و جیوه دیگر فلزاتی هستند که از این معدن برداشت می شود؛ این معدن سالانه ظرفیت برداشت یک تن و 250 کیلوگرم نقره و 500 کیلوگرم جیوه را دارد که در صورت افتتاح فاز دوم این میزان به ترتیب به 2.5 تن نقره و یک تن جیوه می رسد.
چقدر از طراحی و ساخت این پروژه برعهده مهندسان داخلی بوده است؟
طراحی این پروژه توسط متخصصین ایرانی و از سوی شرکتی به نام پارس کانی صورت گرفته است که روش فراوری بسیار مناسبی را طراحی و به صورت آزامایشی اجرا کرده اند که در خاورمیانه تکنولوژی بی نظیری است و 100 درصد ایرانی است.
ماشین آلات چطور، آیا ماشین آلات را از خارج از کشور وارد کرده اید؟
خیر 70 درصد ماشین آلات در کاخانجات ماشین سازی ایرانی ساخته شده اند و تنها 30 درصد آن ها مانند سنگ شکن و آسیاب از چین وارد شده اند.
در سایت شرکت معدن زرشوران تصویری از ساخت آزمایشی شمشی منتشر شده است که دایره شکل است، آیا شمش این معدن شبیه دیگر شمش ها نخواهد بود؟
نه خیر تصویر شمشی که شما دیده اید فقط به دلیل آزمایشی بودن دایره شکل است، شمش طلای معدن زرشوران نیز مانند شمش های طلای دیگر مستطیل و یک کیلویی است. این شمش آزمایش استاندارد می شود و عیار آن 24 یعنی 99.99 است و روی آن نیز نشان ایمیدرو و شماره پلاک ثبت می شود، چیزی که استاندارد بین المللی است و امکان عرضه شمش طلا را در تمام جهان می دهد.
محصولات و شمش های طلای معدن زرشوران درکجا مصرف می شود، آیا صادر می شوند یا اینکه در بازار داخلی مصرف می شوند؟
ببینید درحال حاضر 2.5 تن طلا در کشور تولید می شود که با افتتاح معدن زرشوران این میزان به 5.5 تن در سال یعنی دوبرابر ظرفیت کنونی افزایش می یابد اما در سوی دیگر سالانه 10 تا 15 تن طلا در کشور مصرف می شود و این خود نشان می دهد که ظرفیت و کشش بازار چقدر است، در نتیجه طلای تولید شده دربازار داخل مصرف و عرضه می شود.
شما برای راه اندازی صنایع پایین دستی مانند کارگاه های ساخت زیورآلات و طلاسازی در منطقه تکاب و اطراف معدن برنامه ای دارید؟
بله اتفاقا در این باره صحبت ها و مذاکرایت با استان داری آذربایجان غربی صورت گرفته است اما نکته مهم در نظر ما این است که صنایع پایین باید از سوی بخش خصوصی ایجاد و راه اندازی شود و در این بین نقش ما تسهیل کننده امور است.
سهام معدن و کارخانه زرشوران متعلق به چه شخص یا نهادی است؟و چقدر برای راه اندازی معدن سرمایه گذاری شده است؟
سهام این معدن 100 درصد متعلق به دولت و شرکت ایمیدرو است و سرمایه گذاری اولیه صورت گرفته در آن حدود 83.4 میلیارد تومان و 15.2 میلیون یورو است و برآورد می کنیم برای فاز دوم و طرح توسعه نیز 90 میلیارد تومان به اضافه 4.5 میلیون یورو بودجه نیاز باشد که البته بخشی از بودجه فاز توسعه نیز هم اکنون به پروژه تزریق شده و اقدامات مهمی انجام شده است.
برای دیدن تصاویر طلای تولید ایران اینجا را کلیک کنید.
3535
شرح | آق دره | طلا | آذربایجان غربی | تخت سلیمان |
شرح | آقدره | طلا | آذربایجان غربی | تخت سلیمان |
شرح | آهنگران3 | طلا | همدان | خنداب |
شرح | آورس مرغی | طلا | کرمان | سردونیه |
شرح | ارغش1 | طلا | خراسان | کدکن |
شرح | ارغش2 | طلا | خراسان | کدکن |
شرح | ارغش-چشمه زرد | طلا | خراسان | کدکن |
شرح | انارک1 | طلا | یزد | ساغند |
شرح | باریکا سردشت | طلا | کردستان | آلوت |
شرح | بوته علم | طلا | اصفهان | انارک |
شرح | ترکمانی | طلا | اصفهان | مهدی آباد |
شرح | تل سیاه | طلا | اصفهان | زرین |
شرح | چار گنبد | طلا | کرمان | چار گنبد |
شرح | چاه پلنگ | طلا | اصفهان | مهدی آباد |
شرح | چاه زاغو | طلا | خراسان | مختاران |
شرح | چاه مسی | طلا | کرمان | شهر بابک |
شرح | چلپو یا کوه سرخ | طلا | خراسان | شامکان |
شرح | خاروانا | طلا | آذربایجان شرقی | سفیدرود |
شرح | خانگل | طلا | آذربایجان غربی | سیه چشمه |
شرح | خمس | طلا | اردبیل | خلخال |
شرح | خونی | طلا | اصفهان | کبودان |
شرح | خونی خاوری | طلا | اصفهان | کبودان |
شرح | خونی شرقی | طلا | اصفهان | کبودان |
شرح | خونیرود | طلا | آذربایجان شرقی | ورزقان |
شرح | خونیک | طلا | خراسان | مختاران |
شرح | خوینرود | طلا | آذربایجان شرقی | ورزقان |
شرح | داش کسن (بهارلو) | طلا | همدان | همدان |
شرح | داشکسن | طلا | کردستان | کوهین |
شرح | زرترشت | طلا | کرمان | پاکدار |
شرح | زرشوران | طلا | آذربایجان غربی | تخت سلیمان |
شرح | زرمهر (کوه زر) | طلا | خراسان | فیض آباد |
شرح | زره شوران | طلا | آذربایجان غربی | تخت سلیمان |
زرین | طلا | یزد | زرین | |
شرح | زرین2 | طلا | یزد | زرین |
شرح | زرینه رکاب | طلا | آذربایجان شرقی | ورزقان |
شرح | زگلیک | طلا | آذربایجان شرقی | اهر |
شرح | ساریخانلو | طلا | اردبیل | لاهرود |
شرح | سرچشمه | %طلا | کرمان | پاریز |
شرح | سونگون | طلا | آذربایجان شرقی | مشکین شهر |
شرح | سیاهکل یا ضیاء کوه | طلا | گیلان | رشت |
شوراب (شند محمود) | طلا | خراسان | آیسک | |
شرح | شورین و گنجنامه | طلا | همدان | ملایر |
شرح | طرقبه | طلا | خراسان | طرقبه |
شرح | طرقبه(داغستان) | طلا | خراسان | طرقبه |
شرح | طلای چنگوری دبانلو | طلا | زنجان | ابهر |
شر�%A��3C/a> | طلای موته1 | طلا | اصفهان | دلیجان |
شرح | قره چی | طلا | آذربایجان شرقی | سفیدرود |
شرح | قره چیلر | طلا | آذربایجان شرقی |